English

TR2011/0327.21-05-01-001
HAVZA KORUMA EYLEM PLANLARININ
NEHİR HAVZASI YÖNETİM PLANLARINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ İÇİN TEKNİK YARDIM

Yeraltı suyu: önemli fakat gözle görünmeyen bir kaynak

Öncüler Türkiye’de iş başında

Aralık, 2015-. Yeraltı suyu, toprağın içinde ve yerin altındaki kırık kayalarda bulunan sudur. Aynı zamanda bütün hidrolojik döngünün de bir parçasıdır. Infiltrasyon denilen bir süreçte yağmurla birlikte toprağa sızarak yer altına karışır. İçerisinden kullanım amaçlı suyumuzun çekilebildiği ve yeraltı suyunu tutan toprak ve/veya kaya kesitlerine (kayalıklı süngerler gibi düşünün) akifer denmektedir. Su, akiferlerden kuyu ve pompalar kullanılarak yüzeye doğru çekilmektedir.

Diğer pek çok ülkede olduğu gibi, yeraltı suyu sulama ya da içme suyu elde etmek amacıyla arıtmada kullanılmaktadır. Türkiye’deki pek çok çiftçi ürün yetiştirmede yeraltı suyunu kullanmakta ve yine yeraltı suyu Türkiye’deki gıda sanayi ve diğer sanayiler tarafından da kullanılmaktadır. Kesin olmamakla birlikte, birçok uzman yeraltı suyundan fazla çekim yapıldığını ve kalitenin de her zaman standartlara uymadığını varsaymaktadır.

RIBAMAP projesi, Meriç-Ergene, Susurluk, Büyük Menderes ve Konya havzalarında yeraltı suyu kütlelerinin belirlenmesi konusunda ilk adımı attı. Türkiye’de kütle belirleme kapsamında yapılacak ilk çalışma olacak ve bu sebeple de şu anda Türkiye’de öncülerin iş başında olduğunu söylemek yerinde olacaktır. Bu kapsamda Ankara’da 12 – 13 Kasım tarihlerinde İspanyol – Türk Konsorsiyum şirketlerinin, Bakanlıkların, Üniversite ve araştırma enstitülerinin katılımıyla önemli ve başarılı bir çalıştay gerçekleştirildi. Buradan çıkan sonuçlar ise yeraltı suyu kütlelerinin ilk defa belirlenmesinde kullanılacak.

2016 Baharında RIBAMAP projesi, başlangıçta belirlenen yeraltı suyu kütlelerinde miktar ve kalite açısından izleme çalışmalarına başlayacak. İzleme çalışmasının ardından (2016 sonuna doğru) yeraltı su kütlelerinin nihai olarak belirlenmesi için daha fazla veri temin edilmiş olacak ve bu ‘gözle görünmeyen’ ancak çok önemli su kütlelerinde iyi su durumuna ulaşmak amacıyla önlemler programı ortaya konabilecek. Yeraltı su kütlelerinin yönetimi, Meriç-Ergene, Susurluk, Büyük Menderes ve Konya havzaları için hazırlanan AB Nehir Havza Yönetim Planları’nın önemli bir kısmını oluşturacak.

Henk Sterk

Bu yayın Avrupa Birliği'nin mali desteğiyle hazırlanmıştır. Yayının içeriğinden yalnız Tragsatec liderliğindeki konsorsiyum sorumlu olup, yayın hiçbir şekilde Avrupa Birliği'nin görüşlerini yansıtmamaktadır.